ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ ที่อยู่กับคนเชียงใหม่อย่างยาวนาน

ประเทศไทยนับว่าเป็นประเทศที่แต่ละภูมิภาคมีความเชื่อแตกต่างกัน และในแต่ละพื้นที่ในภูมิภาค มักมีความเชื่อประจำถิ่นของตัวเอง ที่เล่าขานกันมาตั้งแต่อดีตกาล ซึ่งความเชื่อบางอย่างเหล่านี้ได้มีการประกอบพิธีที่ทำกันต่อมาเรื่อย ๆ ยันปัจจุบัน กลายจนเป็นขนบธรรมเนียม ประเพณีประจำถิ่น และหนึ่งในภาคเหนือนับเป็นพื้นที่ที่มีความเชื่อเรื่องผีสางมาอย่างยาวนาน และหนึ่งในความเชื่อที่โด่งดังในภาคเหนือ และคนเชียงใหม่รู้จักกันดีกับประเพณีผี ปู่แสะ ย่าแสะ

ประวัติความเป็นมาของ ปู่แสะ ย่าแสะ

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ หรืออีกชื่อคือประเพณีเลี้ยงดง เป็นความเชื่อดั้งเดิมของคนในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ และมีสถานที่บูชาอยู่จริง จัดที่ทางตอนใต้ของดอยสุเทพ บนพื้นที่อุทยาน​แห่งชาติแม่เหียะ โดยประเพณีดังกล่าวเป็นการกราบไหว้บูชา ผียักษ์ 2 ตนคือผีปู่และย่าแสะ ซึ่งคนเชียงใหม่มีความเชื่อว่า ปู่และย่าแสะ เป็นเหมือนดั่งผี ผู้ปกป้องคุ้มครองและรักษาเมืองเชียงใหม่ให้อยู่ดีกินดีมาตั้งแต่ในอดีต

โดยมีประวัติความเป็นมาจากตำนานพื้นเมืองที่เล่าว่า เมื่อก่อนปู่และย่าแสะ อาศัยอยู่กัน 3 ตนกับลูกของตนเอง โดยทั้ง 3 ตนเป็นยักษ์ และด้วยความเป็นยักษ์จึงไล่จับกินผู้คน จนสร้างความหวาดกลัวให้แก่ผู้คนในพื้นที่บริเวณนั้น และเกิดเป็นเรื่องเล่าบอกต่อกันอย่างแพร่หลาย จนเมื่อกระทั่งพระพุทธเจ้า หรือบางที่ก็เล่าว่าเป็นกลุ่มคณะพระสงฆ์ที่ศรัทธาในพระพุทธศาสนา (ขึ้นอยู่กับความเชื่อของแต่ละคน) ได้เดินทางมาเผยแพร่พระพุทธศาสนา จนเสด็จมาถึงบริเวณดอยสุเทพ บริเวณที่ยักษ์ทั้งสามอยู่อาศัย และได้ยินเรื่องราวความน่ากลัวของยักษ์ที่กินเนื้อคน จึงได้เสด็จไปหายักษ์ทั้งสาม เพื่อเทศนาไม่ให้สร้างความหวาดกลัว และถือศีล ละเว้นการกินเนื้อมนุษย์ จนยักษ์ทั้งสามเกิดความเลื่อมใส และศรัทธาในพระพุทธศาสนา ในระดับที่ยักษ์คนลูกศรัทธาพระพุทธศาสนาและขอออกบวช อีกทั้งการเทศนาดังกล่าวได้ขอละเว้นการให้กินเนื้อมนุษย์เสีย แต่ยักษ์ได้ขอต่อรองว่า อย่างน้อยขอกินเนื้อสัตว์ตามสัญชาติญาณยักษ์ก็ยังดี จนได้ข้อสรุปว่าให้กินเนื้อควายได้ปีละ 1 ครั้ง

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ ผู้ปกป้องคุ้มครองเมืองเชียงใหม่

แม้ภายหลังยักษ์ปู่แสะ ย่าแสะ จะสิ้นอายุขัยไปแล้ว แต่ชาวบ้านในบริเวณพื้นที่นั้นยังคงเกรงกลัวอิทธิฤทธิ์ และความน่ากลัวของยักษ์ทั้งสองอยู่ จึงยังคงมีการจัดพิธีเซ่นสรวจหรือประเพณีเลี้ยงผีดง บูชาถวายควายให้อยูทุกปี โดยพิธีดังกล่าวจะถูกจัดในวันที่ 14 ค่ำ เดือน 9 เหนือ (เดือนมิถุนายน) ของทุกปี โดยเชื่อว่าวิญญาณของปู่และย่าแสะจะช่วยรักษาและปกป้องคุ้มครองพื้นที่และชาวบ้านให้อยู่อย่างสงบ และปลอดภัย

ด้วยเวลาที่ไหลผ่านไป คนในพื้นที่ หรือคนเชียงใหม่ในอดีต ยังคงสืบทอบและประกอบพิธีกันต่อมาเรื่อย ๆ ด้วยความเชื่อที่ว่า วิญญาณของปู่และย่าแสะเป็นเหมือนดั่งผู้ปกป้องคุ้มครองที่ทำให้ชาวบ้านและเมืองเชียงใหม่ปลอดภัย และสงบสุข พิธีดังกล่าวยังคงถูกจัดมาเรื่อย ๆ อยู่ทุกปี มาอย่างยาวนาน จนกลายเป็นเหมือนดั่งขนบธรรมเนียม ประเพณีประจำจังหวัดเชียงใหม่ ที่ต้องทำกันทุกปี หรือที่เรียกกันว่า ประเพณีเลี้ยงดงหรือประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ นั้นเอง

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ ที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัย

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ ที่เปลี่ยนไปตามยุคสมัย

ประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ คือพิธีที่มีการถวายควายให้ทุกเดือนมิถุนายนของทุกปี เพื่อเป็นการกราบไหว้บูชาและขอให้วิญญาณปู่และย่าแสะ ปกป้องคุ้มครองชาวบ้าวและเมืองอยู่อย่างสงบสุข ซึ่งรายละเอียดของพิธีนี้ในอดีตมีทั้งการบวงสรวจ ถวายควายที่เป็นสัตว์ตัวเป็น ๆ ฆ่าควายและถวายเนื้อควายสดให้แก่ทั้งวิญญาณสอง ผ่านร่างทรง ซึ่งหากมองในอดีตแล้วอาจจะเป็นเรื่องปกติ

แต่เมื่อเวลาผ่านไป การเข้าถึงของโลกอินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดีย ทำให้รายละเอียดการประกอบพิธีของประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ มีผู้คนได้เห็นกันอย่างแพร่หลาย จนเกิดเป็นเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าประเพณีนี้ไม่เหมาะสมและดูโหดร้ายป่าเถื่อนเกินไปในยุคสมัยนี้ เนื่องจากพิธีต้องฆ่าควายสด ๆ และมีการให้ร่างทรงกินเนื้อควายสดเพื่อเลี้ยงผีปู่และย่าแสะ

อีกทั้งยังเกิดการถกเถียงกันว่า ควรหยุดประเพณีนี้ไป เพราะประเพณีนี้ทั้งงมงาย และดูโหดร้ายทารุณกับสัตว์ (ควาย) มากเกินไป แต่ในฝั่งของชาวบ้าน หรือคนในพื้นที่ก็มีการโต้แย้งโต้เถียงเช่นกันว่า ประเพณีนี้ทำกันมาอย่างยาวนาน และเป็นประเพณีที่สำคัญของคนในพื้นที่ จะให้เลิกทำทันทีได้อย่างไร

การถกเถียงกันกันไปมาอย่างยาวนานนี้เอง ทำให้มีข้อสรุปในจุดตรงกลางที่ยอมรับได้ว่า ประเพณีผีปู่และย่าแสะยังคงมีการถวายควายให้อย่างเหมือนเดิม แต่เป็นในรูปแบบของรูปปั้นควายแทน เพื่อลดความโหดร้ายทารุณต่อสัตว์ และยังเป็นการสืบทอดประเพณีอันเก่าแก่นี้ต่อไปได้ ด้วยเหตุนี้เองทำให้พิธีผีปู่แสะ ย่าแสะ หรือประเพณีเลี้ยงดง ของคนเชียงใหม่ในปัจจุบันมีการนำรูปปั้นควายไปถวายบูชาแทน

ซึ่งอดีตกาล ทุกพิธีที่มีการเลี้ยงผีมักจะมีการฆ่าควายเพื่อถวายผีอยู่อย่างเสมอ ในอดีตคนเรามองว่าการฆ่าควายอาจเป็นเรื่องปกติไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจอะไร แต่กับยุคสมัยที่เปลี่ยนไป ความโหดร้ายทารุณต่อสัตว์ที่มีน้อยลง การฆ่าควายเพื่อประกอบพิธีจึงไม่ใช่เรื่องเหมาะสมสักเท่าไรนักกับยุคสมัยนี้ จึงได้มีการทำรูปปั้นควาย ที่เปรียบเสมือนตัวแทนควาย ในการกราบไหว้บูชา และประกอบพิธีแทน

ศาลปู่แสะ ย่าแสะ กับการกราบไหว้บูชา

ศาลปู่แสะ ย่าแสะ กับการกราบไหว้บูชา

ประเพณีเลี้ยงดงหรือประเพณีผีปู่แสะ ย่าแสะ ไม่ได้มีแค่การประกอบพิธีในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่เท่านั้น แต่ยังมีศาลสำหรับปู่และ ย่าแสะ เพื่อให้ผู้คนมากราบไหว้บูชา ได้อีกด้วย ศาลปู่และย่าแสะนับว่ามีความศักดิ์สิทธ์เป็นอย่างมาก เพราะประวัติความเป็นมาที่ไม่ธรรมดาและเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา จึงทำให้คนไทยหลายคนนำปูนปั้นควายไปกราบไหว้บูชา บนบานสานกล่าวอยู่บ่อยครั้ง ซึ่งหากใครที่ต้องการกราบไหว้บูชาปู่แสะ ย่าแสะนี้หรือมองหารูปปั้นควายในการนำไปกราบไหว้บูชา และการบน สามารถติดต่อได้ที่ปูนปั้นช่างบรรจง เราพร้อมรับทำปูนปั้นควาย ทุกขนาด ทุกแบบที่ต้องการสนใจโทรสอบถามช่างบรรจง โทร 081-909-1660

Relate Post

04/05/2026
รูปปั้นพระ ศิลปะ ความเชื่อ และเรื่องราวของความศรัทธา

รูปปั้นพระ ไม่ได้เป็นเพียงวัตถุที่ตั้งอยู่ในวัดหรือมุมบูชาในบ้านเท่านั้น แต่เป็นสิ่งที่เชื่อมโยงระหว่าง ศิลปะ ความเชื่อ และจิตใจของผู้คน มาอย่างยาวนาน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รูปปั้นพระทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์แทนพระพุทธเจ้า เพื่อเตือนใจให้ผู้พบเห็นระลึกถึงคำสอน เรื่องของสติ ความสงบ และการวางใจอย่างถูกทาง มากกว่าจะเป็นเพียงสิ่งศักดิ์สิทธิ์สำหรับการขอพรอย่างที่หลายคนเข้าใจ ในอีกมุมหนึ่งรูปปั้นพระยังสะท้อนความสามารถทางศิลปะของมนุษย์ในแต่ละยุคสมัย ทั้งรูปแบบ ท่าทาง วัสดุ และรายละเอียดที่ถูกสร้างขึ้น ล้วนผ่านการคิด พัฒนา และถ่ายทอดความศรัทธาของช่างและผู้สร้างลงไปในผลงาน ทำให้รูปปั้นพระแต่ละองค์ไม่ใช่แค่เหมือนกันไปหมด แต่มีเอกลักษณ์และเรื่องราวของตัวเองซ่อนอยู่ สำหรับสังคมไทยรูปปั้นพระถือเป็นสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวมาก ไม่ว่าจะในวัด โรงเรียน ชุมชน หรือบ้านเรือนผู้คน ความคุ้นเคยนี้ทำให้หลายครั้งเราอาจมองข้ามความหมายที่ลึกซึ้งของรูปปั้นพระไป ทั้งที่แท้จริงแล้ว สิ่งเหล่านี้คือภาพสะท้อนของศรัทธา วิถีชีวิต และความคิดความเชื่อที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ถ้าเราลองมองรูปปั้นพระให้ลึกกว่าแค่การไหว้หรือกราบ จะเห็นว่ามันคือจุดตัดของศาสนา ศิลปะ และสังคม ที่บอกเล่าเรื่องราวของมนุษย์ได้มากกว่าที่คิด บทบาทของรูปปั้นพระในชีวิตคนไทย ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน หากมองย้อนกลับไปในอดีต รูปปั้นพระไม่ได้มีบทบาทแค่ในฐานะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แต่เป็น ศูนย์กลางของชุมชนและวิถีชีวิตคนไทย วัดในสมัยก่อนไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังเป็นที่เรียนหนังสือ ที่ประชุม และที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของผู้คน รูปปั้นพระที่ตั้งอยู่ในวัดจึงเปรียบเหมือนหัวใจของชุมชน เป็นจุดรวมศรัทธาที่ทำให้ผู้คนรู้สึกอบอุ่นและมีที่พึ่งทางใจ ในยุคที่ความรู้ยังไม่ได้เข้าถึงง่ายเหมือนปัจจุบัน รูปปั้นพระยังทำหน้าที่เป็นสื่อธรรมะทางสายตา ท่าทางของพระพุทธรูป ปางต่าง […]

Read More
21/04/2026
รูปปั้นแต่งสวน เลือกอย่างไรให้สวย ทน เข้ากับสไตล์สวนแต่ละแบบ

ในงานจัดสวนยุคปัจจุบันรูปปั้นแต่งสวนไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงของตกแต่งเสริมบรรยากาศเท่านั้น แต่ยังถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยกำหนดคาแรกเตอร์และอารมณ์ของสวนทั้งพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นสวนบ้านพักอาศัย รีสอร์ท หรือโครงการภูมิทัศน์ขนาดใหญ่ การเลือกรูปปั้นที่เหมาะสมจึงต้องคำนึงถึงทั้งความสวยงาม ความทนทาน และความสอดคล้องกับสไตล์สวนโดยรวม หนึ่งในวัสดุที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องคือรูปปั้นแต่งสวนปูนปั้น เนื่องจากมีความแข็งแรง ทนต่อสภาพอากาศกลางแจ้ง และสามารถออกแบบลวดลายได้หลากหลาย ตั้งแต่งานคลาสสิกไปจนถึงงานร่วมสมัย อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้รูปปั้นแต่งสวนให้ดูสวยอย่างลงตัว ไม่ใช่เพียงเลือกจากแบบที่ชอบเท่านั้น แต่ต้องพิจารณาถึงขนาด พื้นที่จัดวาง สไตล์สวน และการใช้งานในระยะยาวควบคู่กันไป บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจแนวคิดในการเลือกรูปปั้นแต่งสวน โดยเน้นมุมมองของงานปูนปั้น เพื่อให้ผู้อ่านสามารถเลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสม ทั้งในด้านความสวยงาม ความคุ้มค่า และความกลมกลืนกับสวนในแบบที่ตั้งใจไว้ จุดเด่นของรูปปั้นแต่งสวนปูนปั้นที่ควรรู้ก่อนเลือกใช้ รูปปั้นแต่งสวนปูนปั้นเป็นงานที่ผสมผสานระหว่างความแข็งแรงของวัสดุและความประณีตของงานฝีมือ จุดเด่นสำคัญของงานปูนปั้นคือความสามารถในการขึ้นรูปและสร้างรายละเอียดได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นลวดลายสัตว์ รูปทรงธรรมชาติ หรืองานแนวศิลปะที่ต้องการเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งวัสดุประเภทอื่นอาจทำได้จำกัดกว่า ในด้านความทนทานรูปปั้นแต่งสวนปูนปั้นเหมาะกับการใช้งานกลางแจ้งเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากสามารถทนแดด ทนฝน และสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงได้ดี หากผลิตและบ่มปูนอย่างถูกต้อง รวมถึงมีการเคลือบผิวที่เหมาะสม จะช่วยยืดอายุการใช้งานได้ยาวนานหลายปี โดยยังคงรูปทรงและพื้นผิวที่สวยงาม อีกหนึ่งข้อได้เปรียบคือความยืดหยุ่นด้านการออกแบบ งานปูนปั้นสามารถปรับขนาด รูปทรง และรายละเอียดให้เหมาะกับพื้นที่จริงได้ ไม่ว่าจะเป็นสวนขนาดเล็กหรือพื้นที่โล่งขนาดใหญ่ ทำให้เจ้าของสวนสามารถเลือกงานที่สอดคล้องกับแนวคิดการจัดสวนได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้งานปูนปั้นยังให้ความรู้สึกหนักแน่น มั่นคง และกลมกลืนกับธรรมชาติ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ช่วยเสริมบรรยากาศของสวนให้ดูมีคุณค่าและน่าใช้งานในระยะยาว ข้อควรรู้ในการดูแลรักษารูปปั้นแต่งสวนปูนปั้น แม้ว่ารูปปั้นแต่งสวนปูนปั้นจะเป็นงานที่มีความแข็งแรงและเหมาะกับการใช้งานกลางแจ้ง แต่การดูแลรักษาอย่างถูกวิธีก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยยืดอายุการใช้งานและคงความสวยงามของผิวงานไว้ได้นานขึ้น สิ่งแรกที่ควรให้ความสำคัญคือการทำความสะอาด […]

Read More
07/04/2026
บำรุงรักษาปูนปั้นอย่างถูกวิธี รักษาศิลปะให้อยู่คู่กาลเวลา

งานปูนปั้นถือเป็นหนึ่งในศิลปกรรมที่มีคุณค่ามากที่สุดของสถาปัตยกรรมไทย ทั้งในวัดวาอาราม พระอุโบสถ หรืออาคารเก่าทางประวัติศาสตร์ ความละเอียดอ่อนของลวดลายและเทคนิคการสร้างสะท้อนให้เห็นถึงฝีมือของช่างและจิตวิญญาณของยุคสมัย แต่เมื่อเวลาผ่านไป ปูนปั้นจำนวนมากต้องเผชิญกับความเสื่อมสภาพจากสภาพอากาศ ความชื้น มลภาวะ รวมถึงการซ่อมแซมที่ไม่ถูกวิธี การบำรุงรักษาปูนปั้นอย่างเข้าใจและถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อยืดอายุของงานศิลปะและรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรมให้คงอยู่คู่สังคมไทย การบำรุงรักษาที่ดีไม่ได้หมายถึงการทำให้ปูนปั้นดูใหม่ แต่คือการรักษาความงดงามในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด โดยเคารพวัสดุเดิมและฝีมือของช่างในอดีต การเข้าใจธรรมชาติของเนื้อปูน เทคนิคดั้งเดิม และเลือกใช้วิธีซ่อมที่เหมาะสม คือหัวใจสำคัญของการรักษาศิลปะประเภทนี้ให้คงอยู่คู่กาลเวลา ทำไมต้องบำรุงรักษาปูนปั้น ความสำคัญในสถาปัตยกรรมไทย งานปูนปั้นไม่ใช่แค่ลวดลายประดับบนอาคาร แต่เป็นหลักฐานสำคัญที่บอกเล่าเรื่องราวของสังคมไทยในแต่ละยุค ตั้งแต่ความเชื่อ ศรัทธา ไปจนถึงความเชี่ยวชาญของช่างฝีมือ ซึ่งบางเทคนิคแทบสูญหายไปแล้วในยุคปัจจุบัน ดังนั้นการบำรุงรักษาปูนปั้นจึงไม่ใช่แค่การซ่อมแซมสิ่งก่อสร้างให้ใช้งานได้ แต่คือการรักษาอัตลักษณ์ทางศิลปกรรมที่สะท้อนจิตวิญญาณ ความคิด และวิถีชีวิตของคนไทยเอาไว้ หากปล่อยให้เกิดการเสื่อมสภาพโดยไม่ดูแล เช่น การแตกร้าว น้ำซึม มอสขึ้น หรือเกิดการหลุดร่อน ความเสียหายเหล่านี้อาจลุกลามจนไม่สามารถซ่อมให้กลับคืนเหมือนเดิมได้ และหากซ่อมผิดวิธี เช่น ใช้ปูนซีเมนต์แทนปูนดั้งเดิม ก็อาจทำให้เนื้อวัสดุหายใจไม่ได้ เกิดแรงดันภายในจนแตกร้าวหนักกว่าเดิมในระยะยาว นอกจากนี้ยังอาจทำให้ความงามและเอกลักษณ์ของงานศิลป์ดั้งเดิมสูญหายไปด้วย การบำรุงรักษาปูนปั้นที่ดีจึงเป็นมากกว่าการซ่อม แต่เป็นการมองเห็นคุณค่าและเรียนรู้วิธีดูแลอย่างเคารพต้นฉบับ ทั้งด้านวัสดุ เทคนิค และความหมายของศิลป์ในแต่ละรายละเอียด การดูแลอย่างถูกต้องไม่เพียงช่วยยืดอายุปูนปั้นให้คงทนเท่านั้น แต่ยังเป็นการสืบทอดศิลปวัฒนธรรมไทยให้คนรุ่นหลังได้เห็น ได้ศึกษา และได้ภาคภูมิใจไปอีกยาวนาน ทำความรู้จักวัสดุและธรรมชาติของปูนปั้นก่อนบำรุงรักษา การบำรุงรักษางานปูนปั้นให้ถูกวิธีจำเป็นต้องเข้าใจธรรมชาติของวัสดุเดิมเสียก่อน […]

Read More

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ติดต่อเรา
ปูนปั้นช่างบรรจง รับปั้นรูปสัตว์ต่างๆ
ไก่ปูนปั้น ช้าง ม้า วัว ควาย ช้างทรง ม้าทรง ราคาถูกสั่งได้สอบถามก่อนได้ครับ
ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา
สถานที่ตั้งหน้าร้าน...
ร้านตั้งอยู่ก่อนถึงหมู่บ้านนนท์ณิชาบางใหญ่ 2 ต.บางแม่นาง อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี