ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา

ช้างทรง ช้างคู่บารมีที่อยู่คู่ชาวไทยมาอย่างยาวนาน

ช้างทรง หรือที่เรียกกันในอดีตว่า ช้างคู่บารมี คือช้างที่ได้รับการแต่งตั้งให้อยู่กับพระมหากษัตริย์ หรือพระมหาอุปราชในเวลาสงคราม ซึ่งแน่นอนว่า ช้างทรง มีระดับยศถาบรรดาศักดิ์ที่ไม่ธรรมดา อยู่สูงเหนือกว่าช้างทั่วไป หรือช้างศึกในสมัยนั้น ทำให้ได้รับการปฏิบัติที่ดี และตำหนักพิเศษที่ถูกสร้างมาเพื่อช้างทรงโดยเฉพาะ ลักษณะพิเศษในอดีตของช้างทรงที่มักนิยม คือความแข็งแกร่ง มีงาที่ยาวและสวย

อีกทั้ง ช้างเผือกมักถูกเลือกมาเป็นช้างทรงอยู่บ่อยครั้ง เพราะช้างเผือก เป็นตัวแทนของความเป็นมงคล นอกจากนี้ในอดีตช้างถูกนำมาใช้ในด้านต่าง ๆ มากมาย ทั้งความสัมพันธ์กับคนไทยในอดีต ตัวแทนเอกลักษณ์ของไทย ด้านการศึกสงคราม และด้านการใช้แรงงานในสมัยก่อน ดังนั้นจึงปฏิเสธไม่ได้จริง ๆ ว่าช้างมีความพิเศษอย่างมาก และด้วยความพิเศษในอดีตที่ผ่านมา ช้างจึงมักถูกนำไปกราบไหว้ บูชา แก้บนในความเชื่อของคนไทยอีกด้วย

ความเป็นมาของช้างทรง

ความเป็นมาของช้างทรง

เราจะเห็นได้ว่า ช้างทรง นั้นมีเกียรติยศ และบารมีเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหนัง “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช” หรือการ์ตูนไทยอย่างเรื่อง “ก้านกล้วย” ที่มีช้างเป็นตัวเอก และเป็นช้างทรงของพระนเรศวร นอกจากนี้ ข้อมูลอีกอย่างที่น่าสนใจคือ ช้างเผือก มักถูกนำมาเป็นช้างทรงอยู่เสมอเพราะเป็นช้างที่หายาก และเป็นเหมือนดั่งตัวแทนของความมงคลของผู้เป็นเจ้าของ อย่างพระมหากษัตริย์หรือพระเจ้าอยู่หัว

นอกจากนี้ เคยมีบันทึกไว้ว่าสมัยก่อนเคยมีสงครามที่แก่งแย่ง ช่วงชิงช้างเผือกกันด้วย อดีตกาลช้างเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองของไทยเรามาอย่างยาวนาน ช้างมักถูกนำมาใช้งานด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านแรงงาน ด้านการทำศึก โดยในอดีตช้างจะถูกจับแบ่งเป็น 3 กลุ่มดังนี้

ช้างทรง ชั้น 1

เป็นช้างเผือกและที่โปรดเป็นพิเศษ ในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มีช้างเผือกคู่บุญญาธิการ 2 เชือก คือ “พระอินทร์ไอยราวรรณวิสุทธราชกิรินี” เป็นช้างพังเผือก กับช้างพลายเผือกอีกเชือกหนึ่งชื่อ “เจ้าพระยาบรมคเชนทรฉัททันต์” ส่วนช้างทรงคู่บารมีอีกเชือกหนึ่งที่โปรดมากคือ “พระบรมรัตนากาศ ไกรลาศคีรีวงศ์” คงจะอยู่ในกลุ่มช้างทรงชั้น 1 ด้วย

เล่ากันว่า เมื่อสมเด็จพระนารายณ์เสด็จสวรรคต (11 กรกฎาคม 2231) พระบรมรัตนากาศฯ (ช้างทรง) ก็ถึงกับกาลล้ม (ตาย) ตามในไม่ช้าช้างทรงชั้น 1 เหล่านี้น่าจะมีตำหนักพิเศษทำด้วยไม้อยู่ในเขตพระราชฐานชั้น 1 ในพระราชวัง อาจอยู่ในลานระหว่างพระที่นั่งดุสิตสวรรค์ธัญญมหาปราสาท กับพระที่นั่งจันทรพิศาล

ช้างทรง ชั้น 2

ณ พระราชวังลพบุรี น่าจะมี 2-4 เชือก ที่ทรงใช้ประจำเวลาเสด็จงาน พิธีเสด็จไปตำหนักทะเลชุบศรและเสด็จล่าโพนช้างในป่า รวมทั้งเสด็จเยี่ยมราษฎรในบางคราวด้วย ช้างทรงเหล่านี้จะมีตำหนักก่ออิฐถือปูนแข็งแรง ปัจจุบันยังมีให้เห็น 2 ตำหนักระหว่างกำแพงเขตพระราชฐานชั้นในด้านประตู หน้าพระที่นั่งสุทธาสวรรค์ กับกำแพงด้านหลังตึกรับแขกเมืองและตึกพระเจ้าเหา

ช้างศึก

มีอยู่เป็นจำนวนมาก ถนัดด้านการใช้แรงงานทั่วไป และส่วนหนึ่งน่าจะมีโรงเรือนช้างศึกอยู่รอบนอก กำแพงพระราชวังในระดับเดียวหรือใกล้เคียงกับกรมอัศวราช

นอกจากนี้ช้างทรงยังถูกนับให้เปรียบเสมือนดั่งสัตว์ที่มีบารมีสูงส่ง ดังนั้นหากช้างทรงล้มตายจากไป จะมีการสร้างอัฐิที่เก็บเถ้ากระดูกไว้อย่างเป็นพิเศษ เพื่อแสดงว่าช้างทรงเป็นช้างคู่บารมีของพระเจ้าอยู่หัว หรือเจ้าเหนือหัวอยู่เสมอ

ความเชื่อเกี่ยวกับช้างและช้างทรง

ความเชื่อเกี่ยวกับช้างและช้างทรง

ภาพหนึ่งที่คุ้นตาสำหรับผู้เดินทางไปกราบไหว้ขอพรพระ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ เราจะเห็นได้จากศาลเจ้าหรือในที่ที่ผู้คนมากราบไหว้บูชาของคนไทย มักจะมีรูปปั้นช้างที่มีเครื่องคชาภรณ์ (เครื่องประดับช้าง) หรือที่มักเรียกกันว่า “ช้างแก้บน” อยู่เสมอ ซึ่งช้างเหล่านั้นถือว่าเป็นตัวแทนของเหล่าช้างทรงอีกด้วย

นอกจากนี้ในการบนหรือมีความเชื่อที่ว่า ช้างเป็นสัญลักษณ์แห่งพลัง ความเฉลียวฉลาด และสัญลักษณ์ของอำนาจ ตั้งแต่อดีตจึงมักถูกถ่ายทอดลงงานศิลปกรรมในหลายแขนง ๆ ทั้งภาพเขียน ปูนปั้น จิตรกรรม ตามฝาผนังในพระอุโบสถ และพระวิหารในวัดโบราณหลายแห่ง จนถึงการนำเอาช้างมาเป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัด อาทิ จังหวัดเชียงใหม่ ที่เป็นรูปช้างเผือกพระยาเศวตไอยรา ยืนแท่นอยู่ในเรือนแก้ว

เดิมทีช้างเป็นสัตว์ที่ถูกนับถืออย่างมากอยู่แล้วในหลายศาสนา ตัวอย่างเช่น พระพิฆเนศ เป็นเทพองค์หนึ่งในศาสนาพราหมณ์ หรือฮินดู ซึ่งคนไทยรู้จักกันดี ดังนั้นช้างทรงก็เปรียบเสมือนเทพที่อยู่คู่กับคนไทยในการออกศึกของพระมหกษัตริย์ไทยในอดีต

ช้างจึงมักถูกนำมาสักการะบูชา และแก้บนในเรื่อง ความมั่นคง สิริมงคล อำนาจและบารมี และความสมบูรณ์ จึงถือว่าช่วยเสริมพลังแห่งความมั่นคงของธุรกิจ และการงาน และทำให้ครอบครัวเป็นสุขได้ จึงไม่แปลกที่เราจะเห็นเห็นเหล่าปูนปั้นช้าง ที่เหมือนช้างทรงตามที่กราบไหว้ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ

นอกจากนี้ มีความแตกต่างระหว่างปูนปั้นช้างทั่วไป กับปูนปั้นช้างทรงในจุดที่ว่าปูนปั้นช้างทั่วไป เป็นสัญลักษณ์แห่งพลัง ความเฉลียวฉลาด แต่หากเป็นปูนปั้นช้างทรงจะเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงอำนาจ และความเป็นมงคล ผู้คนจึงมักนิยมนับปูนปั้นช้างที่มีเครื่องคชาภรณ์ (เครื่องประดับช้าง) มากราบไหว้ แก้บนตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ดังนั้น หากคุณสนใจปูนปั้นช้างมากราบไหว้ แก้บน ทาง ปูนปั้นช่างบรรจง ของเรา รับทำช้างปูนปั้นทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น ช้างแก้บน ช้างคู่ ช้างเผือก และช้างทรง โครงสร้างแข็งแรง สวยงาม สนใจโทรสอบถามช่างบรรจง โทร 081-909-1660 หรือ Line สอบถาม คลิก

Relate Post

07/04/2026
บำรุงรักษาปูนปั้นอย่างถูกวิธี รักษาศิลปะให้อยู่คู่กาลเวลา

งานปูนปั้นถือเป็นหนึ่งในศิลปกรรมที่มีคุณค่ามากที่สุดของสถาปัตยกรรมไทย ทั้งในวัดวาอาราม พระอุโบสถ หรืออาคารเก่าทางประวัติศาสตร์ ความละเอียดอ่อนของลวดลายและเทคนิคการสร้างสะท้อนให้เห็นถึงฝีมือของช่างและจิตวิญญาณของยุคสมัย แต่เมื่อเวลาผ่านไป ปูนปั้นจำนวนมากต้องเผชิญกับความเสื่อมสภาพจากสภาพอากาศ ความชื้น มลภาวะ รวมถึงการซ่อมแซมที่ไม่ถูกวิธี การบำรุงรักษาปูนปั้นอย่างเข้าใจและถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อยืดอายุของงานศิลปะและรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรมให้คงอยู่คู่สังคมไทย การบำรุงรักษาที่ดีไม่ได้หมายถึงการทำให้ปูนปั้นดูใหม่ แต่คือการรักษาความงดงามในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด โดยเคารพวัสดุเดิมและฝีมือของช่างในอดีต การเข้าใจธรรมชาติของเนื้อปูน เทคนิคดั้งเดิม และเลือกใช้วิธีซ่อมที่เหมาะสม คือหัวใจสำคัญของการรักษาศิลปะประเภทนี้ให้คงอยู่คู่กาลเวลา ทำไมต้องบำรุงรักษาปูนปั้น ความสำคัญในสถาปัตยกรรมไทย งานปูนปั้นไม่ใช่แค่ลวดลายประดับบนอาคาร แต่เป็นหลักฐานสำคัญที่บอกเล่าเรื่องราวของสังคมไทยในแต่ละยุค ตั้งแต่ความเชื่อ ศรัทธา ไปจนถึงความเชี่ยวชาญของช่างฝีมือ ซึ่งบางเทคนิคแทบสูญหายไปแล้วในยุคปัจจุบัน ดังนั้นการบำรุงรักษาปูนปั้นจึงไม่ใช่แค่การซ่อมแซมสิ่งก่อสร้างให้ใช้งานได้ แต่คือการรักษาอัตลักษณ์ทางศิลปกรรมที่สะท้อนจิตวิญญาณ ความคิด และวิถีชีวิตของคนไทยเอาไว้ หากปล่อยให้เกิดการเสื่อมสภาพโดยไม่ดูแล เช่น การแตกร้าว น้ำซึม มอสขึ้น หรือเกิดการหลุดร่อน ความเสียหายเหล่านี้อาจลุกลามจนไม่สามารถซ่อมให้กลับคืนเหมือนเดิมได้ และหากซ่อมผิดวิธี เช่น ใช้ปูนซีเมนต์แทนปูนดั้งเดิม ก็อาจทำให้เนื้อวัสดุหายใจไม่ได้ เกิดแรงดันภายในจนแตกร้าวหนักกว่าเดิมในระยะยาว นอกจากนี้ยังอาจทำให้ความงามและเอกลักษณ์ของงานศิลป์ดั้งเดิมสูญหายไปด้วย การบำรุงรักษาปูนปั้นที่ดีจึงเป็นมากกว่าการซ่อม แต่เป็นการมองเห็นคุณค่าและเรียนรู้วิธีดูแลอย่างเคารพต้นฉบับ ทั้งด้านวัสดุ เทคนิค และความหมายของศิลป์ในแต่ละรายละเอียด การดูแลอย่างถูกต้องไม่เพียงช่วยยืดอายุปูนปั้นให้คงทนเท่านั้น แต่ยังเป็นการสืบทอดศิลปวัฒนธรรมไทยให้คนรุ่นหลังได้เห็น ได้ศึกษา และได้ภาคภูมิใจไปอีกยาวนาน ทำความรู้จักวัสดุและธรรมชาติของปูนปั้นก่อนบำรุงรักษา การบำรุงรักษางานปูนปั้นให้ถูกวิธีจำเป็นต้องเข้าใจธรรมชาติของวัสดุเดิมเสียก่อน […]

Read More
31/03/2026
ปูนปั้นภาคเหนือ มรดกศิลป์ล้านนาที่เล่าเรื่องราวผ่านลวดลาย

ศิลปะปูนปั้นภาคเหนือเป็นมากกว่าการตกแต่งอาคารหรือเจดีย์ หากแต่คือภาษาของศรัทธาที่บันทึกเรื่องราว วิถีชีวิต และความเชื่อของผู้คนในอดีตกาลไว้บนผนังวัดและเจดีย์แต่ละแห่ง ลวดลายที่เห็นไม่ได้เกิดจากความงามเพียงอย่างเดียว แต่ทุกเส้นสายล้วนแฝงด้วยความหมาย เช่น ลายเถาไม้เลื้อยที่สื่อถึงการเติบโตไม่สิ้นสุด หรือรูปสัตว์หิมพานต์ที่สื่อถึงโลกแห่งธรรมและความคุ้มครองตามคติพุทธศาสนา งานปูนปั้นจึงกลายเป็นบันทึกศิลป์ที่บอกเล่าประวัติศาสตร์ของล้านนา ตั้งแต่ยุครุ่งเรืองของอาณาจักรเชียงใหม่จนถึงปัจจุบัน หลายวัดยังคงรักษาฝีมือของช่างปั้นรุ่นเก่าไว้อย่างงดงาม ขณะเดียวกันก็มีการฟื้นฟูและสร้างสรรค์ลวดลายใหม่โดยช่างรุ่นหลัง เพื่อให้มรดกทางศิลปะแขนงนี้ยังคงมีชีวิตอยู่ท่ามกลางโลกที่เปลี่ยนแปลง รู้จักปูนปั้นภาคเหนือ ศิลปะที่ซ่อนอยู่ในทุกซอกมุมของวัดล้านนา เมื่อก้าวเท้าเข้าสู่วัดในภาคเหนือ หลายคนอาจมองเห็นเพียงความสงบงามของสถาปัตยกรรม แต่หากลองสังเกตให้ลึกลงไป จะพบว่าตามกรอบประตู หน้าบัน หรือฐานเจดีย์ ล้วนประดับด้วยปูนปั้นที่ละเอียดประณีตจนแทบไม่น่าเชื่อว่าทำจากวัสดุเรียบง่ายอย่างปูน ดิน และทราย งานปูนปั้นภาคเหนือเหล่านี้คือศิลปะที่ซ่อนอยู่ในทุกมุมของวัดล้านนา บางชิ้นเก่าแก่กว่า 500 ปี แต่ยังคงความงดงามชวนหลงใหล ศิลปะปูนปั้นไม่เพียงตกแต่งวัดให้ดูสง่างาม หากแต่เป็นสื่อกลางที่ถ่ายทอดเรื่องราวทางศาสนาและวัฒนธรรมของผู้คนในยุคล้านนา ลวดลายแต่ละแบบจึงเปรียบเสมือนหนังสือภาพที่บันทึกคติธรรม ความเชื่อ และความสามารถของช่างฝีมือในแต่ละยุคไว้ได้อย่างลึกซึ้ง ไม่ว่าจะเป็นลายกระหนกที่แสดงถึงพลังศักดิ์สิทธิ์ หรือรูปสัตว์หิมพานต์ที่แฝงความหมายเชิงคติ ปูนปั้นภาคเหนือจึงไม่ใช่แค่งานตกแต่ง แต่คือร่องรอยของความศรัทธาที่กลายเป็นศิลปะให้คนรุ่นหลังได้ชื่นชม จุดกำเนิดของงานปูนปั้นภาคเหนือในดินแดนล้านนา ศิลปะปูนปั้นภาคเหนือมีรากลึกโยงใยกับพัฒนาการของอาณาจักรล้านนา ซึ่งรุ่งเรืองขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 19–21 โดยรับอิทธิพลจากหลายวัฒนธรรมรอบด้าน ทั้งหริภุญชัย มอญ พม่า สุโขทัย และจีนตอนใต้ แต่สิ่งที่ทำให้งานปูนปั้นของล้านนาโดดเด่นไม่เหมือนใคร คือการผสมผสานศรัทธาในพุทธศาสนา เข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่นของช่างพื้นบ้านอย่างกลมกลืน ในยุคแรกงานปูนปั้นถูกใช้ประดับฐานเจดีย์และวิหาร เพื่อสื่อถึงคติทางธรรม เช่น […]

Read More
19/03/2026
โคมไฟปูนปั้น ศิลปะที่เปลี่ยนแสงให้เป็นความอบอุ่นในทุกมุมบ้าน

ในโลกของการตกแต่งบ้าน แสงถือเป็นองค์ประกอบที่ทรงพลังที่สุด เพราะแสงไม่เพียงให้ความสว่าง แต่ยังสร้างอารมณ์และบรรยากาศให้พื้นที่มีชีวิต โคมไฟปูนปั้นจึงถือกำเนิดขึ้นในฐานะศิลปะที่รวมความงดงามของงานช่างเข้ากับความอบอุ่นของแสงไฟได้อย่างลงตัว ทุกชิ้นงานถูกสร้างขึ้นด้วยมือของช่างศิลป์ที่ใส่ใจทุกรายละเอียด ตั้งแต่ลวดลายปูนปั้นที่อ่อนช้อย ไปจนถึงการควบคุมแสงให้สะท้อนผิวปูนในมุมที่สวยงามที่สุด ไม่ว่าคุณจะนำไปติดตั้งในมุมรับแขก ทางเดิน หรือบริเวณสวน โคมไฟปูนปั้นสามารถเปลี่ยนบรรยากาศธรรมดาให้กลายเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยความรู้สึกอบอุ่นและมีชีวิต ศิลปะแห่งแสงนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงให้ความสว่าง แต่ยังบอกเล่าเรื่องราวของความพิถีพิถันและรสนิยมของเจ้าของบ้านได้อย่างมีเอกลักษณ์ งานแต่ละชิ้นจึงไม่ใช่เพียงของตกแต่ง แต่คืองานศิลป์ที่มีแสงเป็นหัวใจซึ่งจะยังคงอบอุ่นอยู่ในทุกมุมบ้านเสมอ วัสดุและเทคนิคที่ใช้ในงานโคมไฟปูนปั้น ปูนแบบไหนดีที่สุด? การสร้างโคมไฟปูนปั้นไม่ได้อาศัยเพียงความสามารถทางศิลปะเท่านั้น แต่ยังต้องอาศัยความเข้าใจในวัสดุและเทคนิคการทำงานของช่างอย่างลึกซึ้ง เพราะวัสดุแต่ละชนิดจะให้สัมผัส ผิวสัมผัส และความคงทนที่ต่างกัน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความงามของผลงานในระยะยาว โดยทั่วไปแล้วโคมไฟปูนปั้นนิยมใช้วัสดุหลักอยู่สองประเภท ได้แก่ ปูนปลาสเตอร์ และปูนซีเมนต์ ซึ่งทั้งสองชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกันชัดเจน ปูนปลาสเตอร์มีเนื้อเนียนละเอียด เหมาะกับงานตกแต่งภายในที่ต้องการความประณีตและผิวเรียบ ขณะที่ปูนซีเมนต์ให้ความแข็งแรง ทนแดดทนฝน เหมาะกับงานภายนอก เช่น โคมไฟประดับสวนหรือหน้าบ้าน นอกจากการเลือกชนิดของปูนแล้ว เทคนิคที่ช่างใช้ก็สำคัญไม่แพ้กัน ตั้งแต่การผสมปูนในอัตราส่วนที่พอดี การใช้แม่พิมพ์ซิลิโคนหรือไฟเบอร์เพื่อให้ลวดลายคมชัด ไปจนถึงขั้นตอนการขัด เก็บผิว และการเคลือบสารกันชื้นหรือยูรีเทน เพื่อให้ผลงานทนทานและคงสีเดิมแม้ผ่านไปหลายปี โคมไฟปูนปั้นที่ดีจึงไม่ใช่แค่ปูนกับไฟ แต่เป็นการผสมผสานระหว่างศาสตร์ของวัสดุกับศิลป์ของแสงอย่างลงตัว 5 แบบโคมไฟปูนปั้นยอดนิยมที่ใช้ตกแต่งบ้าน รีสอร์ท และสวน โคมไฟปูนปั้นถือเป็นของตกแต่งที่ช่วยยกระดับบรรยากาศให้ดูอบอุ่นและมีเอกลักษณ์ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งแต่ละแบบก็มีดีไซน์และฟังก์ชันการใช้งานที่แตกต่างกัน เหมาะกับพื้นที่และสไตล์บ้านที่ไม่เหมือนกัน โดยมีมาแนะนำดังนี้ ไอเดียตกแต่งบ้านด้วยโคมไฟปูนปั้นสุดคลาสสิก […]

Read More

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ติดต่อเรา
ปูนปั้นช่างบรรจง รับปั้นรูปสัตว์ต่างๆ
ไก่ปูนปั้น ช้าง ม้า วัว ควาย ช้างทรง ม้าทรง ราคาถูกสั่งได้สอบถามก่อนได้ครับ
ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา
สถานที่ตั้งหน้าร้าน...
ร้านตั้งอยู่ก่อนถึงหมู่บ้านนนท์ณิชาบางใหญ่ 2 ต.บางแม่นาง อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี