ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา

ช้างทรง ช้างคู่บารมีที่อยู่คู่ชาวไทยมาอย่างยาวนาน

ช้างทรง หรือที่เรียกกันในอดีตว่า ช้างคู่บารมี คือช้างที่ได้รับการแต่งตั้งให้อยู่กับพระมหากษัตริย์ หรือพระมหาอุปราชในเวลาสงคราม ซึ่งแน่นอนว่า ช้างทรง มีระดับยศถาบรรดาศักดิ์ที่ไม่ธรรมดา อยู่สูงเหนือกว่าช้างทั่วไป หรือช้างศึกในสมัยนั้น ทำให้ได้รับการปฏิบัติที่ดี และตำหนักพิเศษที่ถูกสร้างมาเพื่อช้างทรงโดยเฉพาะ ลักษณะพิเศษในอดีตของช้างทรงที่มักนิยม คือความแข็งแกร่ง มีงาที่ยาวและสวย

อีกทั้ง ช้างเผือกมักถูกเลือกมาเป็นช้างทรงอยู่บ่อยครั้ง เพราะช้างเผือก เป็นตัวแทนของความเป็นมงคล นอกจากนี้ในอดีตช้างถูกนำมาใช้ในด้านต่าง ๆ มากมาย ทั้งความสัมพันธ์กับคนไทยในอดีต ตัวแทนเอกลักษณ์ของไทย ด้านการศึกสงคราม และด้านการใช้แรงงานในสมัยก่อน ดังนั้นจึงปฏิเสธไม่ได้จริง ๆ ว่าช้างมีความพิเศษอย่างมาก และด้วยความพิเศษในอดีตที่ผ่านมา ช้างจึงมักถูกนำไปกราบไหว้ บูชา แก้บนในความเชื่อของคนไทยอีกด้วย

ความเป็นมาของช้างทรง

ความเป็นมาของช้างทรง

เราจะเห็นได้ว่า ช้างทรง นั้นมีเกียรติยศ และบารมีเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหนัง “สมเด็จพระนเรศวรมหาราช” หรือการ์ตูนไทยอย่างเรื่อง “ก้านกล้วย” ที่มีช้างเป็นตัวเอก และเป็นช้างทรงของพระนเรศวร นอกจากนี้ ข้อมูลอีกอย่างที่น่าสนใจคือ ช้างเผือก มักถูกนำมาเป็นช้างทรงอยู่เสมอเพราะเป็นช้างที่หายาก และเป็นเหมือนดั่งตัวแทนของความมงคลของผู้เป็นเจ้าของ อย่างพระมหากษัตริย์หรือพระเจ้าอยู่หัว

นอกจากนี้ เคยมีบันทึกไว้ว่าสมัยก่อนเคยมีสงครามที่แก่งแย่ง ช่วงชิงช้างเผือกกันด้วย อดีตกาลช้างเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองของไทยเรามาอย่างยาวนาน ช้างมักถูกนำมาใช้งานด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านแรงงาน ด้านการทำศึก โดยในอดีตช้างจะถูกจับแบ่งเป็น 3 กลุ่มดังนี้

ช้างทรง ชั้น 1

เป็นช้างเผือกและที่โปรดเป็นพิเศษ ในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มีช้างเผือกคู่บุญญาธิการ 2 เชือก คือ “พระอินทร์ไอยราวรรณวิสุทธราชกิรินี” เป็นช้างพังเผือก กับช้างพลายเผือกอีกเชือกหนึ่งชื่อ “เจ้าพระยาบรมคเชนทรฉัททันต์” ส่วนช้างทรงคู่บารมีอีกเชือกหนึ่งที่โปรดมากคือ “พระบรมรัตนากาศ ไกรลาศคีรีวงศ์” คงจะอยู่ในกลุ่มช้างทรงชั้น 1 ด้วย

เล่ากันว่า เมื่อสมเด็จพระนารายณ์เสด็จสวรรคต (11 กรกฎาคม 2231) พระบรมรัตนากาศฯ (ช้างทรง) ก็ถึงกับกาลล้ม (ตาย) ตามในไม่ช้าช้างทรงชั้น 1 เหล่านี้น่าจะมีตำหนักพิเศษทำด้วยไม้อยู่ในเขตพระราชฐานชั้น 1 ในพระราชวัง อาจอยู่ในลานระหว่างพระที่นั่งดุสิตสวรรค์ธัญญมหาปราสาท กับพระที่นั่งจันทรพิศาล

ช้างทรง ชั้น 2

ณ พระราชวังลพบุรี น่าจะมี 2-4 เชือก ที่ทรงใช้ประจำเวลาเสด็จงาน พิธีเสด็จไปตำหนักทะเลชุบศรและเสด็จล่าโพนช้างในป่า รวมทั้งเสด็จเยี่ยมราษฎรในบางคราวด้วย ช้างทรงเหล่านี้จะมีตำหนักก่ออิฐถือปูนแข็งแรง ปัจจุบันยังมีให้เห็น 2 ตำหนักระหว่างกำแพงเขตพระราชฐานชั้นในด้านประตู หน้าพระที่นั่งสุทธาสวรรค์ กับกำแพงด้านหลังตึกรับแขกเมืองและตึกพระเจ้าเหา

ช้างศึก

มีอยู่เป็นจำนวนมาก ถนัดด้านการใช้แรงงานทั่วไป และส่วนหนึ่งน่าจะมีโรงเรือนช้างศึกอยู่รอบนอก กำแพงพระราชวังในระดับเดียวหรือใกล้เคียงกับกรมอัศวราช

นอกจากนี้ช้างทรงยังถูกนับให้เปรียบเสมือนดั่งสัตว์ที่มีบารมีสูงส่ง ดังนั้นหากช้างทรงล้มตายจากไป จะมีการสร้างอัฐิที่เก็บเถ้ากระดูกไว้อย่างเป็นพิเศษ เพื่อแสดงว่าช้างทรงเป็นช้างคู่บารมีของพระเจ้าอยู่หัว หรือเจ้าเหนือหัวอยู่เสมอ

ความเชื่อเกี่ยวกับช้างและช้างทรง

ความเชื่อเกี่ยวกับช้างและช้างทรง

ภาพหนึ่งที่คุ้นตาสำหรับผู้เดินทางไปกราบไหว้ขอพรพระ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ เราจะเห็นได้จากศาลเจ้าหรือในที่ที่ผู้คนมากราบไหว้บูชาของคนไทย มักจะมีรูปปั้นช้างที่มีเครื่องคชาภรณ์ (เครื่องประดับช้าง) หรือที่มักเรียกกันว่า “ช้างแก้บน” อยู่เสมอ ซึ่งช้างเหล่านั้นถือว่าเป็นตัวแทนของเหล่าช้างทรงอีกด้วย

นอกจากนี้ในการบนหรือมีความเชื่อที่ว่า ช้างเป็นสัญลักษณ์แห่งพลัง ความเฉลียวฉลาด และสัญลักษณ์ของอำนาจ ตั้งแต่อดีตจึงมักถูกถ่ายทอดลงงานศิลปกรรมในหลายแขนง ๆ ทั้งภาพเขียน ปูนปั้น จิตรกรรม ตามฝาผนังในพระอุโบสถ และพระวิหารในวัดโบราณหลายแห่ง จนถึงการนำเอาช้างมาเป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัด อาทิ จังหวัดเชียงใหม่ ที่เป็นรูปช้างเผือกพระยาเศวตไอยรา ยืนแท่นอยู่ในเรือนแก้ว

เดิมทีช้างเป็นสัตว์ที่ถูกนับถืออย่างมากอยู่แล้วในหลายศาสนา ตัวอย่างเช่น พระพิฆเนศ เป็นเทพองค์หนึ่งในศาสนาพราหมณ์ หรือฮินดู ซึ่งคนไทยรู้จักกันดี ดังนั้นช้างทรงก็เปรียบเสมือนเทพที่อยู่คู่กับคนไทยในการออกศึกของพระมหกษัตริย์ไทยในอดีต

ช้างจึงมักถูกนำมาสักการะบูชา และแก้บนในเรื่อง ความมั่นคง สิริมงคล อำนาจและบารมี และความสมบูรณ์ จึงถือว่าช่วยเสริมพลังแห่งความมั่นคงของธุรกิจ และการงาน และทำให้ครอบครัวเป็นสุขได้ จึงไม่แปลกที่เราจะเห็นเห็นเหล่าปูนปั้นช้าง ที่เหมือนช้างทรงตามที่กราบไหว้ และสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ

นอกจากนี้ มีความแตกต่างระหว่างปูนปั้นช้างทั่วไป กับปูนปั้นช้างทรงในจุดที่ว่าปูนปั้นช้างทั่วไป เป็นสัญลักษณ์แห่งพลัง ความเฉลียวฉลาด แต่หากเป็นปูนปั้นช้างทรงจะเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงอำนาจ และความเป็นมงคล ผู้คนจึงมักนิยมนับปูนปั้นช้างที่มีเครื่องคชาภรณ์ (เครื่องประดับช้าง) มากราบไหว้ แก้บนตามสถานที่ศักดิ์สิทธิ์

ดังนั้น หากคุณสนใจปูนปั้นช้างมากราบไหว้ แก้บน ทาง ปูนปั้นช่างบรรจง ของเรา รับทำช้างปูนปั้นทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็น ช้างแก้บน ช้างคู่ ช้างเผือก และช้างทรง โครงสร้างแข็งแรง สวยงาม สนใจโทรสอบถามช่างบรรจง โทร 081-909-1660 หรือ Line สอบถาม คลิก

Relate Post

16/02/2026
ปั้นรูปเหมือน ศิลปะจากมือช่างปั้น งานศิลป์ที่อยู่ในใจไปอีกนาน

ปั้นรูปเหมือนคือศิลปะแขนงหนึ่งที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะมันผสมผสานระหว่างความแม่นยำทางเทคนิคกับความละเอียดอ่อนทางอารมณ์ได้อย่างสมบูรณ์แบบ ในทุกชิ้นงานที่ถือกำเนิดจากมือช่างปั้น ล้วนมีทั้งศาสตร์แห่งสัดส่วน กายวิภาค และศิลป์แห่งการถ่ายทอดชีวิตซ่อนอยู่ในเนื้อปูนหรือดินอย่างแยบยล งานปั้นรูปเหมือนจึงไม่ใช่เพียงการจำลองรูปลักษณ์ของใครคนหนึ่งให้ดูเหมือนจริง แต่คือการมอบชีวิตใหม่ให้กับความทรงจำผ่านปลายนิ้วและหัวใจของศิลปิน เบื้องหลังของงานปั้นแต่ละชิ้นมีทั้งความตั้งใจ ความอดทน ความสามารถของช่างปั้นอยู่ที่การจับอารมณ์เหล่านี้มาแช่แข็งไว้ในรูปทรงให้คนรุ่นหลังได้เห็น งานปั้นรูปเหมือนจึงไม่ใช่เพียงงานศิลปะ แต่เป็นบันทึกแห่งชีวิตที่อยู่เหนือกาลเวลา ไม่ว่าชิ้นงานนั้นจะตั้งอยู่ในวัด สถานที่ราชการ หรือบ้านของใครสักคน มันล้วนเป็นเครื่องเตือนใจถึงคุณค่าของคน ความผูกพัน และความทรงจำที่ไม่อาจเลือน ปั้นรูปเหมือนคืออะไร? ศิลปะที่เก็บอารมณ์และความทรงจำในชิ้นงาน ปั้นรูปเหมือนคือศิลปะแห่งการสร้างสรรค์ที่ตั้งอยู่ระหว่างความเหมือนจริง และความรู้สึก งานชนิดนี้ไม่เพียงจำลองรูปลักษณ์ของบุคคลให้ดูเหมือนต้นแบบเท่านั้น แต่ยังบรรจุอารมณ์ ความทรงจำ และจิตวิญญาณของคน ๆ นั้นไว้ในรูปทรงอย่างลึกซึ้ง ศิลปินผู้ปั้นต้องเข้าใจทั้งโครงสร้างของร่างกายมนุษย์และจิตใจของต้นแบบ เพื่อให้ผลงานที่ออกมาไม่ใช่แค่เหมือนหน้า แต่มีชีวิตอยู่ในความรู้สึก ในมุมของผู้ชมงานปั้นรูปเหมือนคือสื่อกลางที่พาเราย้อนกลับไปสู่ช่วงเวลาแห่งความผูกพัน มันสามารถปลุกความทรงจำให้ชัดเจนราวกับเวลานั้นเพิ่งผ่านไปเมื่อวาน และในมุมของช่างศิลป์ มันคือการถ่ายทอดชีวิต ที่ไม่เพียงทำหน้าที่แทนภาพถ่าย แต่กลายเป็นเครื่องหมายแห่งความรัก ความเคารพ และความทรงจำที่คงอยู่ตลอดไป จุดเด่นของงานปั้นรูปเหมือน ที่สะท้อนฝีมือช่างขั้นเทพ สิ่งที่ทำให้งานปั้นรูปเหมือนแตกต่างจากศิลปะแขนงอื่น ไม่ได้อยู่แค่ความเหมือนทางกายภาพ แต่คือความมีชีวิตในสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว นั่นคือสิ่งที่สะท้อนความสามารถของช่างปั้นอย่างแท้จริง งานแต่ละชิ้นต้องอาศัยทั้งสายตาที่แม่นยำ ความเข้าใจในสัดส่วนร่างกายมนุษย์ และหัวใจที่ละเอียดพอจะจับอารมณ์ของต้นแบบมาใส่ไว้ในดินหรือปูน หนึ่งในจุดเด่นสำคัญคือ ความสมจริงระดับสูง ที่เกิดจากการสังเกตและลงรายละเอียดอย่างประณีต ตั้งแต่ลักษณะใบหน้า แววตา รอยย่น […]

Read More
03/02/2026
เชื้อราบนปูนปั้น เกิดจากอะไร การป้องกันและแก้ไขไม่ให้กลับมาอีก

เชื้อราบนปูนปั้นถือเป็นปัญหาที่หลายแห่งมักพบเจอ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความชื้นสูงหรือการระบายอากาศไม่ดี คราบดำ เขียว หรือสีน้ำตาลที่เห็นอาจดูเหมือนเพียงปัญหาด้านความสวยงาม แต่จริง ๆ แล้วเชื้อรามีผลกระทบมากกว่านั้น เพราะสามารถกัดกร่อนพื้นผิวปูน ทำให้พื้นผิวเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควรจะเป็น อีกทั้งยังปล่อยสปอร์ที่กระจายไปในอากาศและส่งผลเสียต่อสุขภาพ เช่น ทำให้เกิดอาการแพ้ หอบ หรือปัญหาทางเดินหายใจ การเข้าใจที่มาของเชื้อราบนปูนปั้นเป็นก้าวแรกในการป้องกันปัญหานี้ ซึ่งมักเกิดจากความชื้น ฝนสาด น้ำรั่วซึม หรือแม้แต่สภาพอากาศร้อนชื้นที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของเชื้อรา การแก้ไขจึงไม่ควรทำแค่การเช็ดหรือขัดคราบออกเท่านั้น แต่ควรหาทางกำจัดที่ต้นเหตุ และเสริมการป้องกันเพื่อไม่ให้เชื้อรากลับมาอีก การดูแลอย่างถูกวิธีไม่เพียงทำให้สะอาดสวยงาม แต่ยังช่วยยืดอายุโครงสร้างและสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เชื้อราบนปูนปั้นคืออะไร สาเหตุของการเกิดเชื้อราบนปูน เชื้อราบนปูนปั้นคือกลุ่มจุลินทรีย์ที่เจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่ชื้นและอับ โดยมักปรากฏเป็นคราบดำ เขียว หรือน้ำตาลบนพื้นผิวปูน เชื้อราเหล่านี้มีลักษณะเป็นเส้นใยเล็ก ๆ ที่สามารถแทรกซึมลงไปในเนื้อปูน ทำให้การทำความสะอาดเพียงผิวเผินไม่สามารถกำจัดได้หมด และหากปล่อยทิ้งไว้นานอาจส่งผลให้ปูนปั้นเสื่อมสภาพหรือหลุดล่อนได้ ซึ่งสาเหตุหลักที่ทำให้เชื้อราขึ้นบนปูน ได้แก่ การเข้าใจว่าทำไมเชื้อราถึงเกิดขึ้นบนปูนจึงเป็นพื้นฐานสำคัญ เพราะจะช่วยให้สามารถวางแผนทั้งการแก้ไขและป้องกันได้ตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการซ่อมแซม การปรับปรุงระบบระบายอากาศ หรือการเลือกใช้สีและสารเคลือบที่ช่วยยับยั้งการเกิดเชื้อราในระยะยาว ความแตกต่างระหว่างเชื้อราบนปูนปั้น ตะไคร่น้ำ และสาหร่าย หลายคนมักสับสนระหว่างเชื้อราที่ขึ้นบนปูนปั้นกับตะไคร่น้ำหรือสาหร่าย เพราะทั้งหมดล้วนทำให้ผนังเกิดคราบและดูหมองคล้ำ แต่จริง ๆ แล้วสิ่งเหล่านี้แตกต่างกันทั้งด้านลักษณะและสาเหตุการเกิด เชื้อราบนปูนปั้นอันตรายอย่างไรต่อสุขภาพและงานศิลป์ เชื้อราบนปูนปั้นไม่เพียงทำให้รูปปั้นหรือผลงานศิลป์ดูหมองคล้ำและเสียความสวยงาม แต่ยังซ่อนอันตรายต่อสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม สปอร์ของเชื้อราที่เกาะอยู่บนผิวปูนสามารถฟุ้งกระจายไปในอากาศได้ง่าย […]

Read More
19/01/2026
ปูนปั้นโบราณสถาน ศิลปกรรมที่สะท้อนความงดงาม ความเชื่อในอดีต

งานปูนปั้นโบราณสถานถือเป็นหนึ่งในศิลปกรรมที่สะท้อนให้เห็นถึงทั้งความงดงามเชิงช่างและความเชื่อที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ ไม่ว่าจะเป็นลวดลายกนก เครือเถา ดอกไม้ หรือรูปเคารพทางศาสนาอย่างพระพุทธรูป เทวดา และสัตว์ในตำนาน ล้วนถ่ายทอดเรื่องราวความศรัทธา ความรุ่งเรือง และรสนิยมของผู้คนในแต่ละยุคสมัย งานปูนปั้นเหล่านี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงตกแต่งอาคารหรือเจดีย์ให้ดูวิจิตรตระการตาเท่านั้น แต่ยังทำให้โบราณสถานมีชีวิต มีเรื่องเล่าที่ผูกโยงกับประวัติศาสตร์และวิถีความคิดของสังคมไทยในช่วงเวลานั้น ๆ ดังนั้นการมองงานปูนปั้นโบราณสถานจึงไม่ใช่เพียงการชมความงามทางศิลปะ แต่ยังเป็นการเข้าใจความเป็นมาของผู้คนที่สร้างและศรัทธาในสิ่งเหล่านี้ด้วย งานปูนปั้นในโบราณสถาน ในฐานะหลักฐานทางประวัติศาสตร์ งานปูนปั้นที่พบตามโบราณสถานไม่ได้มีคุณค่าเพียงแค่ความสวยงาม แต่ยังทำหน้าที่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ช่วยให้เราเข้าใจผู้คนและสังคมในอดีตได้อย่างลึกซึ้ง ลวดลายที่ปรากฏมักสะท้อนคติความเชื่อ ศาสนา และเรื่องราวในชีวิตประจำวัน เช่น การปั้นรูปพระพุทธเจ้า เทวดา หรือเรื่องราวรามเกียรติ์ ซึ่งบอกถึงการยึดโยงทางศาสนาและวัฒนธรรมของสังคมโบราณ นอกจากนี้วัสดุและเทคนิคที่ใช้ในงานปูนปั้นยังช่วยให้นักวิชาการสามารถกำหนดยุคสมัยและอิทธิพลทางศิลปกรรม เช่น การผสมปูนขาว น้ำตาลโตนด และทรายในสมัยอยุธยา หรือการสร้างลวดลายอ่อนช้อยในสมัยสุโขทัย ทำให้งานปูนปั้นกลายเป็นเสมือนบันทึกที่ไม่มีตัวหนังสือ แต่เล่าเรื่องราวอดีตได้อย่างชัดเจนและทรงคุณค่า พัฒนาการของงานปูนปั้นโบราณสถานตามยุคสมัย งานปูนปั้นโบราณสถานในประเทศไทยไม่ได้หยุดนิ่ง แต่ค่อย ๆ พัฒนาและเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ทั้งรูปแบบ ลวดลาย วัสดุ และความหมายเชิงศิลปะ ซึ่งสะท้อนให้เห็นทั้งคติความเชื่อและรสนิยมของผู้คนในแต่ละช่วงเวลา หากแยกเป็นสมัยต่าง ๆ จะเห็นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันดังนี้ เทคนิคและวัสดุที่ใช้ในงานปูนปั้นโบราณสถาน งานปูนปั้นโบราณสถานไม่ใช่เพียงการตกแต่งผิวอาคาร แต่เป็นศิลปกรรมที่ต้องอาศัยทั้งความรู้ด้านวัสดุ เทคนิค และฝีมือช่างที่สั่งสมกันมาหลายชั่วอายุคน วัสดุที่เลือกใช้และวิธีการปั้น […]

Read More

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ติดต่อเรา
ปูนปั้นช่างบรรจง รับปั้นรูปสัตว์ต่างๆ
ไก่ปูนปั้น ช้าง ม้า วัว ควาย ช้างทรง ม้าทรง ราคาถูกสั่งได้สอบถามก่อนได้ครับ
ติดต่อเราติดต่อเราFacebookติดต่อเรา
สถานที่ตั้งหน้าร้าน...
ร้านตั้งอยู่ก่อนถึงหมู่บ้านนนท์ณิชาบางใหญ่ 2 ต.บางแม่นาง อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี